Autobusy, które zmieniły miasto

Konkurs fotograficzny "Kierunek: Wiosna" - grafika
Historia komunikacji miejskiej w Toruniu to nie tylko tramwaje. To także autobusy, które znacząco wpłynęły na rozwój miasta.

 

Pierwsze próby – lata 20.

Pierwsze autobusy pojawiły się na ulicach Torunia 16 listopada 1924 roku. Były to cztery pojazdy marki Ford, kursujące pomiędzy Dworcem Toruń Miasto a Dworcem Toruń Przedmieście (Głównym). Już rok później autobusy dojeżdżały do Podgórza i Jakubskiego Przedmieścia.

Ciekawostka: mimo rozwoju sieci, komunikacja autobusowa została zawieszona już po kilkunastu miesiącach – była po prostu nierentowna.

 

Wojna i powrót autobusów

Autobusy wróciły na toruńskie ulice w czasie II wojny światowej. Okupant uruchomił komunikację autobusową, zastępując zniszczone połączenie tramwajowe przez most.

Na ulice wyjechało:

  • 9 autobusów marki Gräf & Stift
  • 11 przyczepek pasażerskich

 

Budowanie od zera

Po wojnie tabor praktycznie nie istniał. Autobusy były zniszczone lub rozkradzione.

Pierwszy powojenny autobus uruchomiono 9 lutego 1946 roku – kursował do Dworca Głównego. W tym samym roku pojawiły się kolejne:

  • drugi autobus (linia nocna) – sierpień 1946
  • trzeci autobus – listopad 1946 (Plac Rapackiego – Podgórz)

Ciekawostka: pierwsze powojenne autobusy składano z części ocalałych pojazdów.

 

Lata 50. – pierwsze nowe pojazdy i regularna komunikacja

Przełom nastąpił w 1952 roku, gdy do Torunia trafił pierwszy nowy autobus – Ikarus 30. Wkrótce potem pojawiły się kolejne marki: Magirus i Mavag. Jednak prawdziwą zmianę przyniosły dopiero autobusy krajowej produkcji: Star-52 (od 1955 roku)

Pod koniec lat 50. miasto dysponowało 14 autobusami, które obsługiwały m.in. linie:

  • nr 10: Plac Rapackiego – Glinki
  • nr 11: Grudziądzka – Czerniewice
  • nr 12: Plac Rapackiego – Rudak

 

Lata 60. i 70. – dynamiczny rozwój

Wraz z rozwojem miasta rosło zapotrzebowanie na transport:

  • pojawiały się autobusy marki San i Jelcz,
  • rosła liczba linii – do połowy lat 70. było ich już kilkanaście,
  • komunikacja docierała do nowych osiedli, zwłaszcza Rubinkowa.

Ciekawostka: brak odpowiedniej zajezdni był tak dużym problemem, że autobusy parkowano m.in. na zamkniętym fragmencie ul. Bema i przy stadionie żużlowym.

 

Przełomowa inwestycja

W 1976 roku oddano do użytku zajezdnię autobusową przy ul. Legionów – nowoczesne zaplecze techniczne, które funkcjonuje do dziś. To właśnie wtedy autobusy zaczęły odgrywać kluczową rolę w komunikacji miejskiej.

Ciekawostka:  W 1977 roku odnotowano ponad 50% udział przewozów autobusowych w całości przewozów

 

Nowe modele i większy komfort

Na ulicach pojawiały się kolejne generacje autobusów: Autosan (od 1976 r.), Jelcz PR110 (na licencji Berlieta), a później Jelcz 120M. W latach 90. i 2000. rozpoczął się proces unowocześniania taboru: autobusy niskopodłogowe, pojazdy dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, pierwsze ekologiczne silniki. W autobusach zaczęły pojawiać się: elektroniczne tablice informacji pasażerskiej, monitoring, systemy audiowizualne.

 

Jako symbol starej epoki autobusowej wybraliśmy Jelcza 120MM/1, który zestawiony został z nowoczesnym autobusem elektrycznym Solaris Urbino 12 Electric jako obraz przejścia między dwiema erami komunikacji miejskiej. Całość została przedstawiona w jubileuszowych grafikach przygotowanych przez Glinianą Kurę.

 

W kolejnym materiale opowiemy o nowoczesnych tramwajach, które są symbolem współczesnego Torunia.